Tłumaczenia ustne

Tłumaczenie ustne jest czynnością tłumaczeniową, w ramach której wykonuje się pierwsze i ostatnie tłumaczenie na podstawie jednorazowej ekspozycji na wyrażenie w języku źródłowym.

Dwa najczęściej spotykane sposoby tłumaczenia ustnego to tłumaczenie symultaniczne, które wykonywane jest w momencie ekspozycji na język źródłowy, oraz tłumaczenie konsekutywne, które wykonywane jest z przerwami na tę ekspozycję.

Tłumaczenie ustne jest starożytną działalnością ludzką, poprzedzającą wynalezienie pisma. Jednak początki zawodu tłumacza ustnego sięgają mniej niż sto lat wstecz.

Stopniowe przechodzenie od konsekutywnych do symultanicznych

Stacja tłumaczeń symultanicznych (Televic Conference) przy Europejskim Trybunale Sprawiedliwości
Paweł Pałachczenko “Moje lata z Gorbaczowem i Szewardnadze”: Pamiętnik sowieckiego tłumacza ustnego przedstawia krótką historię współczesnego tłumaczenia ustnego i przejścia od jego kolejnych form do form symultanicznych. Wyjaśnia on, że w XIX wieku podczas europejskich dyskusji dyplomatycznych rzadko potrzebni byli tłumacze; były one rutynowo prowadzone w języku francuskim, a od wszystkich dyplomatów rządowych wymagano biegłej znajomości tego języka. Większość europejskich przywódców rządowych i szefów państw mogła również mówić po francusku Historyk Harold Nicolson przypisuje rosnące zapotrzebowanie na tłumaczenia ustne po I wojnie światowej temu, że prezydent USA Woodrow Wilson i premier Wielkiej Brytanii David Lloyd George “nie byli lingwistami”. 16] W tym czasie koncepcja i specjalny sprzęt potrzebny do tłumaczenia symultanicznego, opatentowany później przez Alana Gordona Finlay’a, nie był jeszcze opracowany, więc wykorzystywano tłumaczenie konsekutywne.

Tłumacze konsekutywni, w celu zachowania dokładności, korzystali ze specjalistycznego systemu notowania, który zawierał skróty symboli i akronimy. Ponieważ czekali aż mówca skończy tłumaczenie, tłumacze mieli wówczas trudne zadanie stworzenia z tych notatek aż pół godziny swobodnych zdań ściśle odpowiadających znaczeniu mówcy. Pałachczenko cytuje Antona Vellemana, Jeana Herberta i braci Kaminker jako wykwalifikowanych tłumaczy i odnotowuje jeden niezwykły przypadek, w którym André Kaminker tłumaczył przemówienie francuskiego dyplomaty, który przemawiał przez dwie i pół godziny bez przerwy.

Po II wojnie światowej w procesie norymberskim zaczęto stosować tłumaczenie symultaniczne, które zaczęło być bardziej akceptowane. Doświadczeni tłumacze konsekutywni twierdzili, że trudności związane ze słuchaniem i mówieniem w tym samym czasie, dostosowaniem się do różnic w strukturze zdań między językami i tłumaczeniem początku zdania przed wysłuchaniem jego końca, przyniosą gorsze rezultaty. Również ci tłumacze, którzy do tej pory byli wybitnymi mówcami, teraz będą mówić niewidocznie z kabin.

W 1951 r., kiedy Organizacja Narodów Zjednoczonych zwiększyła liczbę języków roboczych do pięciu (angielskiego, francuskiego, rosyjskiego, chińskiego i hiszpańskiego), tłumaczenie konsekutywne stało się w większości przypadków niepraktyczne, a tłumaczenie symultaniczne stało się najczęstszym procesem podczas dużych spotkań organizacji. Tłumaczenie konsekutywne, które zapewnia bardziej płynny wynik bez konieczności stosowania specjalistycznego sprzętu, nadal było wykorzystywane do mniejszych dyskusji.

Tłumaczenia ustne
Scroll to top